Tiến trình chuẩn hóa mạng 6G và các mốc thời gian lớn

Tiến trình chuẩn hóa mạng 6G trên thế giới đang bước vào các giai đoạn kỹ thuật quan trọng. Mục tiêu chung là thống nhất thông số trước năm 2030. Nhiều người quan tâm chuẩn mới mang lại điều gì và khi nào thiết bị thương mại sẽ xuất hiện.

Mạng 6G là gì và tổ chức nào chủ trì việc chuẩn hóa?

Mạng 6G là thế hệ thông tin di động thứ sáu. Quy chuẩn kỹ thuật được hợp tác xây dựng bởi Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) và tổ chức 3GPP. Thế hệ này không chỉ tăng tốc độ truyền dữ liệu. Mạng lưới còn tích hợp trí tuệ nhân tạo và năng lực cảm biến đồng bộ.

Khung khuyến nghị ITU-R M.2160 đã xác định 15 năng lực kỹ thuật cốt lõi. Trong quy trình này, ITU giữ vai trò điều phối cấp cao. Còn tổ chức 3GPP chịu trách nhiệm thiết kế chi tiết từng giao thức mạng vô tuyến.

Khi nào tiến trình chuẩn hóa mạng 6G chính thức hoàn tất?

Bộ tiêu chuẩn thương mại mạng 6G dự kiến được ITU chính thức phê chuẩn vào năm 2030. Các tổ chức sẽ gửi hồ sơ đề xuất công nghệ vô tuyến lên ITU vào đầu năm 2027. Mốc thời gian này mở đầu cho giai đoạn thử nghiệm trên diện rộng.

Nhóm công tác của ITU sẽ tiến hành đối chiếu theo các tiêu chí hiệu năng tối thiểu. Quá trình xem xét và lấy ý kiến đồng thuận sẽ kéo dài trong ba năm. Nhờ vậy, thiết bị viễn thông toàn cầu có thể tương thích và chuyển vùng liền mạch. Quá trình chuẩn hóa mạng 6G vì thế đòi hỏi sự hợp tác sâu rộng giữa các hãng công nghệ.

Tổ chức 3GPP đóng vai trò gì trong chuẩn hóa mạng 6G?

Tổ chức 3GPP trực tiếp xây dựng các thông số kỹ thuật để hiện thực hóa tầm nhìn của ITU. Nhóm tiêu chuẩn này đang triển khai nghiên cứu trong gói Release 20. Sau đó, tổ chức chuyển sang gói Release 21. Gói này chốt các đặc tả đầu tiên của chuẩn hóa mạng 6G.

Giai đoạn đóng băng kỹ thuật chức năng bước 3 cho Release 21 được ấn định vào cuối năm 2028. Tiếp theo, mốc hoàn tất toàn diện mã đặc tả được lên lịch vào đầu năm 2029. Tiêu chuẩn toàn cầu của ITU sẽ ban hành sau mốc chốt mã của 3GPP đúng 1 năm. Khoảng đệm này giúp các hãng như Qualcomm hay Samsung chuẩn bị sản xuất chip mẫu.

Hạ tầng 5G tại Việt Nam chuẩn bị thế nào cho chuẩn hóa mạng 6G?

Mạng lưới 5G tại Việt Nam phát triển nhanh. Độ phủ sóng đạt khoảng 91,9% dân số tính đến đầu năm 2026. Báo cáo chính thức từ Cục Viễn thông cho biết cả nước có hơn 40.000 trạm thu phát sóng BTS 5G đang hoạt động.

Hạ tầng hiện tại phục vụ hơn 24 triệu thuê bao sử dụng dịch vụ 5G thường xuyên. Trong đó, khoảng 2.500 trạm do doanh nghiệp trong nước tự nghiên cứu và sản xuất. Tỷ lệ trạm nội địa chiếm trên 6% quy mô mạng lưới. Số trạm do các đối tác quốc tế cung ứng chiếm khoảng 94%.

Hạ tầng 5G phát triển tạo tiền đề quan trọng cho quá trình chuẩn hóa mạng 6G sau này. Mạng cáp quang và trung tâm dữ liệu sẵn có sẽ đáp ứng tốt nhu cầu băng thông tương lai.

Việt Nam có kế hoạch làm chủ thiết bị mạng 6G ra sao?

Việt Nam đã thành lập Ban chỉ đạo 6G quốc gia. Thành viên gồm cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp viễn thông. Mục tiêu là giúp kỹ sư trong nước tiếp cận chuẩn quốc tế từ sớm. Thay vì chờ đợi công nghệ hoàn thiện, các đơn vị có thể chủ động thử nghiệm.

Trước đây, Việt Nam từng mất nhiều năm để làm chủ thiết bị 4G. Tuy nhiên, thời gian này đã rút ngắn đáng kể đối với mạng 5G. Nhờ kinh nghiệm chế tạo 2.500 trạm BTS 5G, kỹ sư trong nước sẽ sớm tiếp cận giải pháp mạng 6G.

Người dùng khi nào cần nâng cấp lên thiết bị mạng 6G?

Người dùng chưa cần lo lắng đổi điện thoại. Mạng 6G dự kiến chỉ thương mại hóa rộng rãi trong giai đoạn 2030–2032. Tiêu chuẩn hoàn tất vào năm 2030. Tuy nhiên, nhà mạng cần thêm thời gian xây dựng trạm và cấp phép tần số.

Chúng tôi nhận định chuẩn 5G nâng cao vẫn là kết nối chủ lực trong nhiều năm tới. Thiết bị hiện nay vẫn đáp ứng tốt nhu cầu giải trí và công việc trên hạ tầng Internet. Do đó, người dùng chưa cần vội vàng chạy theo chuẩn hóa mạng 6G.

Điều cần nhớ về tiến trình chuẩn hóa mạng 6G

Tiến trình chuẩn hóa mạng 6G là một hành trình dài hạn có tính kế thừa cao. Mốc đáng chú ý kế tiếp là đầu năm 2027. Khi đó các đề xuất công nghệ sẽ được gửi lên ITU. Sau đó, 3GPP sẽ tiến hành đóng băng kỹ thuật vào cuối năm 2028.

Tại Việt Nam, nền móng vững với hơn 40.000 trạm BTS 5G sẽ tạo đà cho tương lai. Bạn đọc có thể xem thêm bài viết về an ninh thiết bị IoT trên chuyên trang của chúng tôi.

Nguồn tham khảo

• ITU: ITU advances the development of IMT-2030 for 6G mobile technologies
• Samsung Research: Building the Foundation for Global 6G Standardization
• Báo Điện tử Chính phủ: Việt Nam chủ động chuẩn bị cho công nghệ 6G
• IEEE ComSoc: 3GPP approves timelines for Release 21
• Telcodex: 6G Timeline – When Is 6G Coming?